Het pakje ligt al drie weken onderweg en komt uiteindelijk als een dun plastic zakje uit de brievenbus. Wat eruit komt is kleiner dan op de foto, voelt goedkoper dan de prijs en zit in een verpakking met een sticker die je niet kunt lezen. Op de site stond gewoon een Nederlands adres, dacht je.
Het Ombudsteam van het Noordhollands Dagblad kreeg de afgelopen week weer meerdere hulpverzoeken binnen over precies dit. Mensen die weken op hun bestelling wachten, iets van slechte kwaliteit ontvangen of niet terug kunnen sturen. De boodschap van dat team is ongemakkelijk eerlijk: helpen kunnen ze niet, alleen waarschuwen.
Dropshipping is niet verboden, en dat is precies het probleem
Bij dropshipping heeft de webshop zelf geen voorraad. Bestel jij iets, dan koopt de verkoper het pas in bij een buitenlandse leverancier, meestal in China, die het rechtstreeks naar jou stuurt. Dat mag gewoon. Er is geen wet die zegt dat een webwinkel zijn spullen op zolder moet hebben liggen.
Wat er misgaat, gaat mis in de uitvoering. Veel dropshippers houden zich niet aan de regels voor online verkoop. De winkel ziet eruit als een gewone Nederlandse zaak terwijl belangrijke informatie ontbreekt. Je betaalt Europese prijzen voor iets dat elders voor een fractie te koop is. En wil je retourneren, dan blijkt het pakket op eigen kosten naar een adres ver buiten Europa te moeten.
De check die het snelst uitsluitsel geeft, is de foto
Van alle signalen die het Ombudsteam noemt, is er één die je binnen een minuut kunt doen: zoek de productfoto terug. Zie je precies hetzelfde plaatje staan op AliExpress of Temu, dan koop je hetzelfde product met een andere prijs erop.
De rest van de signalen is een kwestie van scrollen. Vage informatie over levering en retour. Geen telefoonnummer, geen bezoekadres. Opvallend lange levertijden. Reviews die alleen op de site zelf staan en nergens anders. Geen daarvan is op zichzelf bewijs, maar drie ervan bij elkaar op één site is genoeg.
Wij kijken op dezelfde manier naar de betaalkant. Een winkel die alleen vooruitbetalen aanbiedt en verder niets, laat je precies het risico dragen dat hij zelf niet wil nemen. Dat is dezelfde denkfout als bij nep-betaalverzoeken op Marktplaats: het gaat er niet om of het er echt uitziet, maar om wie er klem zit als het misgaat.
Een Nederlandse uitstraling is geen keurmerk, en dat mag best strenger
Wij vinden de huidige situatie scheef. Een webshop mag zich in taal, domeinnaam en vormgeving voordoen als een winkel om de hoek, terwijl het pakket uit Guangzhou komt en het retouradres ook. Dat is geen misdrijf, maar het is wel het hele verdienmodel: de indruk wekken dat je bij een buurman koopt.
Tegelijk moeten we onszelf ook tegenspreken, want de wet staat sterker aan jouw kant dan het gevoel zegt. De webshop waar jij hebt besteld blijft verantwoordelijk. Je hebt bij een online aankoop in principe recht op veertien dagen bedenktijd en op wettelijke garantie, en de verkoper mag zich niet verschuilen achter zijn buitenlandse leverancier. Op papier sta je dus prima.
Alleen: het Ombudsteam schrijft er meteen achteraan dat de verkoper soms spoorloos is. Een recht dat je niet kunt uitoefenen omdat er niemand opneemt, is geen bescherming maar een formaliteit. Dat is de eerlijke lezing, ook al zou het ons beter uitkomen om te zeggen dat je gewoon je geld terugkrijgt.
Zoek de productfoto op voordat je betaalt
Sta je op het punt iets te bestellen bij een winkel die je niet kent, doe dan dit voordat je betaalt. Sla de productfoto op of kopieer hem, en doe er een omgekeerde zoekopdracht mee in Google Afbeeldingen. Duurt hooguit een minuut.
Komt dezelfde foto terug op een groot Aziatisch platform, dan weet je twee dingen: waar het vandaan komt en wat het daar kost. Daarna is het jouw keuze of het verschil de moeite waard is. Soms is het dat ook, want iemand moet het inkopen en versturen. Maar dan koop je met open ogen in plaats van in de veronderstelling dat je bij een Nederlandse winkel zit.
Scheelt ook: zoek de bedrijfsnaam op met het woord ervaringen erbij, buiten de site om. En kijk of er een echt bezoekadres staat. Wij lopen dezelfde controles langs bij refurbished telefoons, waar hetzelfde patroon speelt: de aanbieder ziet er professioneel uit, maar de garantie ligt ergens anders.
Wie draait er op voor de retourkosten naar Azië?
Het punt waar dit uiteindelijk op vastloopt is de retourroute. Zolang een verkoper je kan wijzen op een retouradres buiten Europa dat meer kost dan het product, is de bedenktijd van veertien dagen in de praktijk waardeloos.
Daar kijken wij naar bij de volgende ronde meldingen: of toezichthouders die retourroute gaan zien als een oneerlijke handelspraktijk op zich, of dat het bij individuele klachten blijft. Tot die tijd is de omgekeerde beeldzoekopdracht je goedkoopste verzekering.
Bron: Noordhollands Dagblad Ombudsteam, Bestel jij echt bij een Nederlandse webwinkel?.
